Đề thi vào lớp 10 môn văn chuyên Nguyễn Trãi năm 2015-2016

Câu 1 (2,0 điểm)

Cảm nhận của em về ánh mắt của người cha - người chiến sĩ trước giờ phút hi sinh trong đoạn văn sau:

Anh bị viên đạn của máy bay Mĩ bắn vào ngực. Trong giờ phút cuối cùng, không còn đủ sức trăng trối lại điều gì, hình như chỉ có tình cha con là không thể chết được, anh đưa tay vào túi, móc cây lược, đưa cho tôi và nhìn tôi một hồi lâu. Tôi không đủ lời lẽ để tả lại cái nhìn ấy, chỉ biết rằng, cho đến bây giờ, thỉnh thoảng tôi cứ nhớ lại đôi mắt của anh.

- Tôi sẽ mang về trao tận tay cho cháu.

Tôi cúi xuống gần anh và khẽ nói. Đến lúc ấy, anh mới nhắm mắt và đi xuôi.

                      (Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược ngà, trong Ngữ văn 9, tập một)

Câu 2 (3,0 điểm)

                                                      Vết nứt và con kiến

        Khi ngồi ở bậc thềm nhà, tôi thấy một con kiến đang tha chiếc lá trên lưng. Chiếc lá lớn hơn con kiến gấp nhiều lần. Bò được một lúc, con kiến chạm phải một vết nứt khá lớn trên nền xi măng. Nó dừng lại giây lát. Tôi nghĩ con kiến hoặc là quay lại, hoặc là nó sẽ một mình bò qua vết nứt đó. Nhưng không. Con kiến đặt chiếc lá ngang qua vết nứt trước, sau đó đến lượt nó vượt qua bằng cách bò lên trên chiếc lá. Đến bờ bên kia, con kiến lại tha chiếc lá và tiếp tục cuộc hành trình.

              ( Phỏng theo Hạt giống tâm hồn, NXB Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh)

            Văn bản trên gợi cho em suy nghĩ gì?

Câu 3 (5,0 điểm)

             Hình tượng văn học không chỉ là một thế giới sống mà còn là một thế giới

“biết nói”.

            Hãy khám phá thế giới “biết nói” trong bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy.

------------------Hết-------------------

A. YÊU CẦU CHUNG

- Giám khảo phải nắm được nội dung trình bày trong bài làm của học sinh để đánh giá được một cách khái quát, tránh đếm ý cho điểm. Vận dụng linh hoạt đáp án, nên sử dụng nhiều mức điểm một cách hợp lí; khuyến khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo.

- Học sinh có thể làm bài theo nhiều cách riêng nhưng đáp ứng được các yêu cầu cơ bản của đề, diễn đạt tốt vẫn cho đủ điểm.

Lưu ý: Điểm bài thi có thể lẻ đến 0,25 điểm và không làm tròn số.

B. YÊU CẦU CỤ THỂ

Câu 1 (2,0 điểm)

-  Ánh mắt - cái nhìn chứa bao điều muốn nói (1,5  điểm)

          +  Cái nhìn của kỉ niệm, tiếc nuối vì chưa làm được nhiều cho con, vì không được tiếp tục chiến đấu với đồng đội.( 0,5 điểm)

          +  Cái nhìn trao gửi niềm tin cây lược sẽ được trao tận tay cho con. (0,5 điểm)

          +  Cái nhìn khẳng định tình cảm bất diệt: tình cha con sẽ còn sống mãi.(0,5 điểm)

- Khái quát chung (0,5 điểm): Cái nhìn vừa rất đời thường của một con người trước giây phút cuối cùng của cuộc đời, thay cho những lời trăng trối; cái nhìn vừa có sức ám ảnh đặc biệt để lại nhiều cảm xúc, khiến người đọc thấy khâm phục sự hi sinh của người chiến sĩ, thấy được tình cảm sâu nặng của người cha đối với con.

Câu 2 (3,0 điểm)

a.Yêu cầu về kĩ năng:

• Biết cách làm kiểu bài nghị luận xã hội.
• Luận điểm đúng đắn, sáng tỏ, lí lẽ thuyết phục.
• Có thể viết thành đoạn văn hoặc bài văn ngắn.

b. Yêu cầu về kiến thức:

Bài viết có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần tập trung làm rõ các ý sau