Đề thi vào lớp 10 môn Ngữ văn Quảng Ngãi năm 2014-2015

Phần I/ Đọc- hiểu văn bản (3.0 điểm)

Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi:

                                                Sông được lúc dềnh dàng

                                                Chim bắt đầu vội vã

                                                Có đám mây mùa hạ

                                                Vắt nửa mình sang thu

                                                                        (Ngữ văn 9, tập II, tr70, NXB Giáo dục, 2005)

a. Đoạn thơ trên trích trong bài thơ nào? Tác giả là ai?

b. Chỉ ra những từ láy được tác giả sử dụng trong đoạn thơ. Em có nhận xét gì về sự chuyển động của cảnh vật qua những từ láy đó?

c. Nêu ngắn gọn nội dung của đoạn thơ trên.

Phần II/ Làm văn: (7.0 điểm)

Câu 1: (2.0 điểm)

Viết đoạn văn (từ 7 đến 10 câu) với chủ đề sau: “Được sống trong tình yêu thương là một niềm hạnh phúc lớn”.

Câu 2: (5.0 điểm)

… Thuyền ta lái gió với buồm trăng                  Ta hát bài ca gọi cá vào.

Lướt giữa mây cao với biển bằng.                       Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao.

Ra đậu dặm xa dò bụng biển,                              Biển cho ta cá như lòng mẹ

Dàn đang thế trận lưới vây giằng.                       Nuôi lớn đời ta từ thuở nào.

Cá nhụ cá chim cùng cá đé,                                 Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng,

Cá song lấp lánh đước đen hồng,                                    Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng.

Cái đuôi em quẫy trăng vàng choé.                    Vẩy bạc đuôi vàng loé rạng đông.

Đêm thở: sao lùa nước Hạ Long.                         Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng.

                                                         (Trích “Đoàn thuyền đánh cá”- Huy Cận.

                                                         Ngữ văn 9, tập 1 tr 139, NXB Giáo dục 2005)

Hãy phân tích hình ảnh người lao động đánh cá trên biển trong đoạn thơ trên. Từ đó, em có suy nghĩ gì về trách nhiệm của ngư dân trong việc bảo về chủ quyền biển đảo quê hương.

………..…. HẾT ……………….

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO                 KỲ THI TUYỂN SINH VÀO LƠP 10 THPT

QUẢNG NGÃI                                             NĂM HỌC 2014- 2015    

Môn thi: Ngữ văn

                                                                   Thời gian làm bài: 120 phút

ĐỀ CHÍNH THỨC     

HƯỚNG DẪN CHẤM

Phần I/ Đọc- hiểu văn bản (3.0 điểm)

a. Đoạn thơ trên trích trong bài thơ Sang thu? Tác giả Hữu Thỉnh. (Mỗi ý 0,5 điểm)

b. Những từ láy được tác giả sử dụng trong đoạn thơ: dềnh dàng, vội vã. Nhận xét về sự chuyển động của cảnh vật qua những từ láy đó: sự chuyển động vừa chậm (hoặc chầm chậm …) vừa nhanh (hoặc hối hả…). (Mỗi ý 0,5 điểm)

c. Nội dung của đoạn thơ:Miêu tả sự chuyển giao của đất trời thật kì diệu. Tất cả cảnh vật đều hiện lên vẻ đẹp riêng, đó là một mùa thu dịu dàng mà xôn xao đã đến. (1.0 điểm) 

Phần II/ Làm văn: (7.0 điểm)

Câu 1: (2.0 điểm)

Học sinh có nhiều cách trình bày, song phải đảm bảo số câu qui định (từ 7 đến 10 câu, đảm bảo về hình thức và nội dung của đoạn văn nghị luận với chủ đề: “Được sống trong tình yêu thương là một niềm hạnh phúc lớn” với các ý cơ bản sau:

• Tình yêu thương là tình cảm tốt đẹp giữa con người với con người, là một phương diện quan trọng nói lên bản chất đời sống con người.
• Sống trong tình yêu thương, mỗi người sẽ thấu hiểu những nét đẹp đẽ của gia đình, người thân, đồng loại và của chính mình, là động lực giúp mỗi người sống tốt đẹp hơn, có thêm niềm tin sức mạnh.
• Nếu sống thiếu tình thương, con người sẽ trở nên đơn độc, thiếu tự tin và mất phương hướng.
• Được sống trong tình yêu thương là hạnh phúc lớn của mọi người.

• Biểu điểm

• Điểm 2.0: Trình bày đầy đủ các yêu cầu trên, diễn đạt tốt
• Điểm 1.5: Đảm bảo các yêu câu trên nhưng còn mắc một vài lỗi diễn đạt.
• Điểm 1.0: Viết được đoạn văn nghị luận xã hội nhưng chưa đảm bảo được các ý cơ bản theo yêu cầu
• Điểm 0.5: Bài viết đoạn văn nhưng không hiểu đề, viết lan man hoặc quá sơ sài
• Điểm 0: Không viết được gì

Câu 2: (5.0 điểm)

• Yều cầu về kĩ năng:

Hiểu đề, bài làm thể hiện được kĩ năng nghị luận về đoạn thơ. Biết phân tích dẫn chứng để làm sáng tỏ vấn đề. Bố cục rõ ràng, lập luận chặt chẽ. Văn viết có cảm xúc. Không mắc các lỗi diễn đạt, dùng từ, ngữ pháp, chính tả…

• Yêu cầu về kiến thức:

• Đề bài có hai yêu cầu:

+ Phân tích đoạn thơ.

+ Liên hệ thực tế.

Sau đây là một số gợi ý:

• Giới thiệu tác giả Huy Cận, tác phẩm “ Đoàn thuyền đánh cá”, đoạn trích và hình ảnh những ngư dân đánh cá giữa biển đêm.
• Phân tích đoạn thơ

• Những ngư dân say sưa làm việc trong tiếng hát thâu đêm với niềm phấn khởi tự hào (về cuộc đời mới, về sự chuyển mình của đất nước, về sự giàu đẹp của biển cả….)
• Họ lao động giữa sóng gió muôn trùng với sự nhiệt tình, với niềm lạc quan tin tưởng công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa.
• Đoạn thơ Đã khắc họa nhiều hình ảnh đẹp, tráng lệ, thể hiện sự hài hòa giưa thiên nhiên và con người lao động. Đoạn thơ còn có nhiều sáng tạo trong việc xây dựng hình ảnh bằng liên tưởng, tưởng tượng phong phú độc đáo; có âm hưởng khỏe khoắn, hào hùng, lạc quan.

• Liên hệ

Với ngư dân, nghề biển là nghề cha truyền con nối, biển đảo là quê hương của hàng trăm họ hàng trăm năm nay, họ lớn lên ở biển, sống với biển. Những khó khăn của  ngư dân là vừa lao động mưu sinh kiếm sống vừa trực tiếp tham gia bảo vệ chủ quyền vùng biển của tổ quốc. Đối với họ, ra khơi không chỉ vì miếng cơm manh áo cho cuộc sống hằng ngày mà còn góp phần khẳng định chủ quyền lãnh thổ của đất nước.

• Khẳng định hình ảnh những người ngư dân lao động trên biển trong đoạn thơ thật đẹp, thật đáng trân trọng. Hình ảnh của họ chính là vóc dáng của dân tộc một thời hào hùng.

• Biểu điểm

• Điểm 5.0: Đáp ứng đầy đủ các yêu cầu trên, văn viết sâu sắc, diễn đạt trong sáng. Bài viết thể hiện sự sáng tạo, cảm thụ riêng. Có thể có vài sai sót nhỏ.
• Điểm 4.0: Đáp ứng được phần lớn những yêu câu trên, bố cục rõ rang, mạch lạc, còn vài sai sót nhỏ.
• Điểm 3.0: Cơ bản hiểu yêu cầu của đề. Chọn và phân tích được dẫn chứng song ý chưa sâu sắc. Có thể mắc một vài lỗi diễn đạt.
• Điểm 2.0: Bài viết có nội dung nhưng chưa rõ ràng mắc một vài lỗi diễn đạt.
• Điểm 1.0: Bài viết sơ sài thiếu nhiều ý, diễn đạt còn lủng củng, sai nhiều lỗi…